Những người con vùng gió Lào, cát trắng dựng xây quê hương nơi biên giới Tổ quốc
Trên dải đất hình chữ S, có những bước chân lặng lẽ rời xa quê hương để đến với những vùng đất mới, mang theo tình yêu Tổ quốc, niềm tin và khát vọng cống hiến. Hơn bốn thập niên trước, từ quê hương gió Lào, cát trắng – nơi được ví như “gánh hai đầu đất nước” – nhiều thanh niên Quảng Bình (nay thuộc tỉnh Quảng Trị) đã tình nguyện lên đường đến vùng biên giới Tây Nguyên nhận nhiệm vụ tại Sư đoàn 331 (nay là Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 732 thuộc Binh đoàn 15). Vừa là công nhân quốc phòng, vừa là những người mở đất, họ đã khai hoang, dựng làng, phát triển sản xuất và góp phần xây dựng thế trận quốc phòng nơi biên cương. Không chỉ gửi vào mảnh đất này mồ hôi, công sức và tuổi trẻ, họ còn biến vùng đất từng xa lạ thành quê hương thứ hai của mình.
Hơn bốn mươi năm sau, những vườn cây xanh tốt, những mái ấm bình yên và diện mạo đổi thay của Sa Loong chính là minh chứng cho ý chí, nghị lực và tinh thần cống hiến của lớp người đi trước – những con người đã biến gian khó thành động lực, biến biên cương thành nơi an cư, lập nghiệp và dựng xây cuộc sống.
Đầu những năm 1980, vùng đất Sa Loong khi ấy còn là nơi rừng núi hoang sơ, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn, giao thông cách trở. Cuộc sống của những công nhân quốc phòng bắt đầu từ những mái nhà đơn sơ dựng giữa đại ngàn, những con đường đất đỏ, những ngày lao động miệt mài khai hoang, phát triển sản xuất. Trong điều kiện còn nhiều khó khăn, họ vẫn bền bỉ bám đất, bám đơn vị, cùng đồng đội xây dựng các nông trường, phát triển cây công nghiệp, từng bước tạo dựng nền tảng kinh tế và góp phần giữ vững quốc phòng, an ninh trên tuyến biên giới.

Công nhân Đoàn kinh tế - Quốc phòng 732 lao động sản xuất tại Sa Loong
Không chỉ mang sức trẻ và tinh thần cống hiến, những người con Quảng Bình còn mang theo cả bản sắc văn hóa quê hương đến vùng đất mới. Giữa núi rừng Tây Nguyên, những điệu hò khoan mộc mạc vẫn vang lên trong các buổi sinh hoạt tập thể; những món ăn dân dã như bánh lọc, bánh lá, cháo canh, khoai deo, mắm mặn... trở thành hương vị gắn kết những người đồng hương và lan tỏa đến bà con địa phương. Qua năm tháng, những nét văn hóa ấy hòa quyện cùng bản sắc của đồng bào các dân tộc trên địa bàn, góp phần hình thành một cộng đồng đoàn kết, nghĩa tình và giàu bản sắc nơi biên cương Tổ quốc.
Điều đáng quý hơn cả là nhiều người trong số họ đã lựa chọn ở lại sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Họ lập gia đình, sinh con, gây dựng kinh tế, xem Sa Loong là quê hương thứ hai của mình. Những mảnh đất từng phủ đầy cỏ dại nay đã trở thành những vườn cây xanh tốt; những con đường đất năm nào đã dần được bê tông hóa; đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được nâng lên. Trong sự đổi thay ấy có dấu ấn bền bỉ của lớp người đi trước – những người đã dành trọn tuổi thanh xuân để vun đắp cho vùng đất biên giới.
Ngày nay, nhiều gia đình công nhân quốc phòng năm xưa vẫn tiếp tục sinh sống, lao động và đóng góp tích cực vào sự phát triển của địa phương. Con cháu họ trưởng thành, học tập, công tác trên nhiều lĩnh vực, tiếp nối truyền thống cần cù, nghĩa tình và tinh thần vượt khó của cha ông. Những giá trị ấy đã trở thành một phần trong diện mạo văn hóa và con người Sa Loong.

Gia đình anh Nguyễn Hồng Sơn, thôn Văn Minh (thôn 4 cũ) là một trong những gia đình công nhân quốc phòng định cư lâu năm tại địa phương
Hơn bốn mươi năm đã trôi qua, ký ức về những ngày đầu khai phá vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí của những người đi mở đất. Đó là ký ức về những tháng ngày thiếu thốn nhưng chan chứa nghĩa tình đồng đội; về ý chí vượt qua gian khó để biến vùng đất xa lạ thành nơi an cư, lập nghiệp. Họ đã viết nên một câu chuyện đẹp về lòng yêu nước bằng những việc làm bình dị nhưng bền bỉ, bằng mồ hôi, công sức và cả tuổi trẻ của mình.
Hôm nay, khi Sa Loong đang từng ngày đổi mới, câu chuyện của những người con vùng gió Lào, cát trắng vẫn lặng lẽ truyền cảm hứng cho các thế hệ sau. Đó không chỉ là hành trình mưu sinh hay lập nghiệp, mà còn là hành trình cống hiến, gắn bó và dựng xây quê hương nơi biên giới. Chính họ đã góp phần khẳng định rằng, ở bất cứ nơi đâu Tổ quốc cần, ở nơi ấy luôn có những con người sẵn sàng dấn thân, biến gian khó thành động lực và biến vùng đất mới thành quê hương bằng tất cả tình yêu, trách nhiệm và niềm tin.

